MS CONFIG Nedir? Nasıl Kullanılır?

Sistem Yapılandırma Yardımcı Programı; Microsoft Windows Tabanlı işletim sistemlerinde bulunan, İşletim sisteminin açılışında yapılan işlemleri opsiyonel hale getirmek için kullanılan bir programcıktır.
Sistem Yapılandırma Hizmet Programına Windows yüklü herhangi bir bilgisayarda Başlat> Çalıştır >msconfıg.exe (veya sadece msconfig Enter ile)yazarak ulaşabilir. Msconfig kelimesinin açılımı türkçe olarak Microsoft Konfigürasyon aracı manasına gelen, Microsoft Confîguration Utility kelimelerinin kısaltılmış halidir. Microsoft bir ayırım yaparak Windows 2000 sistemine msconfig aracını koymamıştır.(Not: 1)
İsterseniz şimdi adım adım Msconfig'in nasıl kullanılacağı hakkında bilgi verelim.
Msconfig'e ulaşmak için yapılması gereken şeyin Başlat> Çalıştır> Msconfig yazmak olduğunu daha önce söylemiştik.
Çalıştıra Msconfig yazıldıktan sonra Tamam tuşuna bastığımızda karşımıza Sistem Yapılandırma Hizmet Programı gelmektedir.
Sistem Yapılandırma Hizmet Programı çalıştığında karşımıza gelen pencerede bir çok tab olduğunu görüyoruz. Şimdi bu tablann ne işe yaradığını tek tek açıklayalım.

Genel Tabı

Genel tabında ilk olarak Normal Başlangıç, Tanımlama Başlangıcı ve seçmeli başlangıç seçenekleri bulunmakta, bu tanımlardan seçmeli başlangıç seçeneği seçildiğinde ise alt tarafta diğer seçenekler çıkmaktadır. Şimdi bunları ele alalım

Normal Başlangıç

Bu seçenek seçildiğinde işletim sistemimiz üzerine yüklenen programların yaptığı değişiklikler dahil olmak üzere bütün başlangıç öğelerini bütün hizmetleri ve bütün sistem sürücülerini kendi ayarlan doğrultusunda yükleyecektir. Kullanıcının yaptığı hiç bir değişiklik kayıta alınmayacaktır.

Tanımlama Başlangıcı

Bu seçenek genel olarak sistem açılışında herhangi bir problem bulunduğu zamanlarda problemin tanımlanması için kullanılmalıdır. Ör: Yüklenen bir program sistemde uyum problemi çıkarttığı taktirde bu seçenek seçilmeli ve hatanın nereden kaynaklandığı bulunana kadar açılış denenmelidir.

Seçmeli Başlangıç

Bu başlangıç sekmesi açılış üzerinde bir ayar yapıldığı taktirde kullanılan ve hangi ayarın çalışıp hangisinin çalışmayacağım kullanıcının taktirine bırakılmaktadır. Ör: Yüklediğiniz bir programın işletim sisteminin her açılışında yüklenmesini istemediğiniz taktirde buradaki ayarlardan programı disable ettiğinizde yaptığınız ayarın çalışması için Seçmeli başlangıcın aktif olması gerekmektedir.
Seçmeli başlangıç altında bazı seçenekler bulunmaktadır. Bunlar System.ini dosyası işletilsin, Win.ini dosyası işletilsin, Sistem hizmetlerini yükle ve başlangıç öğelerini yükledir. Bu seçenekler dokümanın ilerleyen bölümlerinde ayrıntılı olarak inceleneceği için şu anda açıklanmamaktadır.

Hemen alt tarafta bulunan Sistem Geri Yüklemeyi Başlat seçeneği ise Microsofit'un işletim sistemine yapılan her değişikliği kayıt ettiği ve herhangi olası bir aksilik durumunda eski yedeğin geri yüklenmesi için kullanılan bir hizmettir. Şu andaki konumuz bu olmadığı için konuyu atlıyorum.

SYSTEM.İNİ Tabı

System.ini tabı Windows'un ilk sürümlerinden beri kullanılan bir sistem dosyasıdır. System.in işletim sistemi başlatılırken yüklenecek olan Dil (Dynamic Link Library) dosyalarını, yüklenecek olan aygıt sürücülerini (driver), Başlangıç anında ve/veya Msdos tabanlı programlarda kullanılacak olan ayarların kaydedildiği bir ayar dosyasıdır. Eğer bu tip programlarda bir sorun yaşanıyorsa ve ayarlarında uyumsuzluk bulunuyorsa bu tab'dan istenilen satırın çalışıp istenilen satırın çalışmaması, yada hangi satırın önce hangisinin sonra çalıştırılacağı bu pencereden ayarlanabilir; istenirse yeni bir ayar satın da eklenebilir. Gelişmiş bir kullanıcı değilseniz bu tab ile oynamamanızı tavsiye ediyorum.

WIN.İNİ Tabı

Win.ini dosyasıda tıpkı system.ini dosyası gibi ilk windows sürümlerinden beri olan bir ayar dosyasıdır. Bu dosyanın system.ini dosyasından farkı ise System.ini dosyası işletim sistemi açılırken kullanılacak olan ayarlan banndırmakta; win.ini dosyası ise işletim sistemi açıldıktan sonra kullanılacak olan ayarlan saklamasıdır. Örneğin; işletim sistemi açıldığında 16 bit bir dosya kullanılacağı zaman dosyanın hangi ayarlar ile açılacağı, işletim sistemindeki default fontun hangisi olacağı gibi ayarlar bu dosyada saklanır. Gene system.ini dosyasında olduğu gibi bu ayarlarda bir sorun çıktığı zaman sağ taraftaki panelden hangi ayann çalışıp hangisinin çalışmayacağı, hangisinin önce hangisinin sonra çalışacağı buradan ayarlanabilir.

BOOT.İNİ Tabı

Boot.ini dosyası; Ntfs(New Technology File System) tabanlı işletim sistemlerinde (Windows Nt, Windows 2000 ve ailesi, Windows Xp ve ailesi, Windows 2003 server ailesi) kullanılan işletim sisteminin yüklenmeye başlayacağı sıradaki ayarlan içeren dosyadır. Bu dosya bozuk yada yanlış olduğu taktirde işletim sistemi yüklenmeyecektir.
Bu tabdaki ayarlardan Zaman Aşımı bölümü; İşletim sistemi açılırken F8 tuşu ile açılış menüsüne gelindiği taktirde ve/veya herhangi bir kilitlenme, işletim sisteminin açılışının yanda kalması, restart ve/veya Aym bilgisayarda birden çok işletim sistemi yüklü olması gibi durumlarda gelen İşletim sistemi mönüsünün kaç saniye ekranda duracağını gösterir.
/SAFEBOOT seçeneği ise işletim sisteminin yenien başladığı sırada güvenli kipde açılmasının istendiği zaman kullanılmalıdır. /SAFEBOOT seçeneği seçildiği taktirde orta taraftaki seçeneklerde aktif olmaktadır. Buradaki AĞ seçeneği işletim sistemi güvenli kipde açıldığında Ağ desteğinin de olması gerektiği durumlarda; EN AZ seçeneği minimum konfigürasyonla işletim sisteminin yüklenmesi gereken durumlarda kullanılmalıdır.
/NOGUIBOOT seçeneği seçildiği taktirde işletim sisteminin yüklenmesi sırasında açılışta gelen Windows XX resmi görünmeyecektir. Bunun amacı açılışın hızlandınlmasıdır.

/BOOTLOG seçeneği ise işletim sisteminin yüklenmesi sırasında meydana gelen aksaklıkların bulunması için kullanılan; sistemin yüklenmesi sırasında her adımın bir dosyaya kaydedilmesini sağlayan seçenektir. Bu seçenek işaretlendiğinde yüklenme sırasında yapılan her şey root a kayıt edilecektir.
/BASEVIDEO ekranla ilgili problemleri gidermek için, /SOS ise ileri düzey hata ayıklama kipinin devreye alınması içindir. Gelişmiş kullanıcılar hariç bu ayarların oynanmamasında yarar vardır.

HİZMETLER Tabı

Hizmetler tabı NT tabanlı sistemlerde işletim sistemi ile birlikte arka planda çalışan işletim sistemi tarafından belli özelliklerin desteklenmesi için çalıştırılan dosyalar bütünüdür. Örneğin Microsoft Ses hizmeti Windows'un seslerinin çıkartılabilmesi için kullanılan bir hizmettir. Yada saat hizmeti işletim sisteminin her açılışta [Bu Adresi (link) Görme Yetkiniz Yok BEDAVA'ya Üye Ol Sitemizden Faydalan....] adresine bağlanıp işletim sisteminin saatini ayarlaması için kullanılan bir hizmettir. Bu hizmetlerin hangisinin işe yarayıp hangisinin işe yaramadığım belirledikten sonra yan taraftaki kurulan temizleyerek çalışmalarını engelleyebilirsiniz. Bu ayaların bir eşide Bilgisayarım > Sağ tuş > Yönet > Hizmetler ve Uygulamalar >Hizmetler başlığı altında bulabilirsiniz.(Not:2)

BAŞLANGIÇ Tabı

Başlangıç tabı, işletim sistemine yüklü olan programların hangilerinin başlangıçta çalıştığını gösteren ayar tabıdır. Buradaki dosyaların bazıları gereksiz olup yanlarındaki kutucukların temizlenmesi sistemin performansı için yararlı olmaktadır. Örneğin yukarıdaki örnek resimde; bilgisayar başlangıcında icq programı çalıştırılmak istenmiyorsa ilgili seçeneğin yan tarafındaki kutucuk temizlenmelidir. Bu sayede işletim sistemi yeniden başlatıldığında icq programı çalıştırılmayacaktır.

Not: Bu ayarların değiştirilebilinmesi için Nt tabanlı sistemlerde Administrator haklarının olması gerekmektedir. Aksi taktirde yapılan ayarlar geçerli olmayacaktır.

Not 1 :
Microsoft nedeni bilinmemekle beraber Windows 2000 ailesi işletim sistemlerine Msconfigi koymamıştır. İlla Windows 2000 ve Msconfig kullanılmak isteniyorsa o zaman Windows Xp den alınacak bir msconfig.exe Windows 2000 de %systemfolder%/System32/ klasörü içine atılmalıdır. Bir kaç dil hatası verdikten sonra çalışacaktır.

Not 2 : Yönet seçeneğinin bulunabilmesi için ve buradaki ayarların editlenmesi için Administrator haklarının olması gerekmektedir.

Not 3 : Msconfigin sadece bir aracı olduğu ve ileri düzeydeki kullanıcıların buradaki ayarlar yerine direk boot.ini, system.ini ve registy ayarlan ile oynayarak bu ayarlan yapabilecekleri göz önünde tutulmalıdır.